Stupide kerstkado

The Basic Laws of Human Stupidity is een kort essay geschreven door de Italiaanse econoom Carlo Cipolla in 1976 waarin hij op een luchtige en niet al te serieuze manier de menselijke domheid beschreef.

De eerste editie was alleen bedoeld als kerstkado voor zijn vrienden; als een soort grap. Maar dit kerstkado leverde hem veel bekendheid en succes op vanwege zijn interessante theorie, dus werd het essay als boek uitgegeven en geldt als mijlpaal op het controversiële onderwerp van menselijke domheid.

Eerste basiswet

Always and inevitably everyone underestimates the number of stupid individuals in circulation.

Domme mensen bestaan, maar volgens Cipolla wordt door iedereen hun aantal en invloed in onze samenleving ver onderschat.

Cipolla stelde hiervoor als experiment voor: Ga de straat op en kijk hoeveel mensen je hinderen zonder duidelijke reden (wat hij als dom gedrag bestempelde).

Denk hierbij ook aan al die mensen die je eerst intelligent vond, voordat je je realiseerde dat ze zich eigenlijk dom en stompzinnig gedroegen.

Tweede basiswet

The probability that a certain person is stupid is independent of any other characteristic of that person.

Cipolla beschouwde domheid als een van de aangeboren menselijke eigenschappen. Het zou dus evenredig voor moeten komen in alle geledingen van de samenleving, ongeacht het opleidingsniveau van de mensen.

In deze pessimistische visie is de mens veroordeeld om met (onvermijdelijke) domheid van medemensen om te gaan. Het enige wat je kunt doen is dit accepteren en er de rest van je bestaan mee leven.

Derde basiswet

A stupid person is one who causes losses to another person or a group of people while they gain nothing or may even suffer losses.

Dit beschouwde Cipolla als de belangrijkste wet. Hij beschouwde domheid niet als een gebrek aan intelligentie, maar eerder als een gebrek aan relationele vaardigheden. Domme mensen zijn degenen die anderen schaden en vaak zelfs zichzelf. Zulke mensen behoren tot het geslacht van de superdomheden. Daarentegen zijn intelligente en naïeve mensen erop gericht om anderen te helpen.

Vierde basiswet

Non-stupid people always underestimate the damaging power of stupid individuals. In particular, non-stupid people constantly forget that in any time and place and circumstance dealing and/or hanging out with stupid people always turns out to be a costly mistake.

Volgens Cipolla zijn domme mensen “levensgevaarlijk” omdat redelijke mensen het moeilijk vinden om dom gedrag voor te stellen en te begrijpen”. In zo’n visie worden intelligente mensen altijd verrast door domme mensen. Dit maakt het nog moeilijker om een rationele verdediging te bedenken. Hij was er ook van overtuigd dat intelligente mensen de neiging hebben om te denken dat de dommen alleen zichzelf kunnen schaden, dat ze immuun zijn voor hun acties. Aan de andere kant zou dit weinig zin hebben, omdat onlogische acties niet met logica kunnen worden begrepen.

Vijfde basiswet

Stupid people are the most dangerous type of people.
A stupid person is more dangerous than a bandit.

Deze vat Cipolla’s opvattingen mooi samen: Ons gezond verstand vertelt ons dat intelligente mensen, hoe vijandig ze ook zijn, voorspelbaar zijn. Daarentegen zijn domme mensen dat niet. Dit subtiele verschil maakt domme mensen veel gevaarlijker dan intelligente mensen, zelfs gevaarlijker dan criminelen.


Ik ben niet per se meteen een groot fan van Carlo Cippola geworden, maar ik vond het idee om zo’n essay als kerstkado aan je (slimme) vrienden te geven wel geinig.

Het boek is onder de titel “De wetten van menselijke stupiditeit” ook in het Nederlands te koop.


PS: Bij citaten over domheid kan ik het onderstaande citaat van komiek, acteur, schrijver en groot filosoof Ricky Gervais natuurlijk niet weglaten:

When you are dead, you do not know you are dead. It is only painful for others.
The same applies when you are stupid
.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.