Kreukelmuur

Fruttekoek   3 november 2021   Geen reacties op Kreukelmuur

Vele eeuwen lang was the Fens, het oostelijk deel van Engeland rond het estuarium the Wash in het zuid-oosten van Lincolnshire een laaggelegen onbruikbaar moeras gebied. Vele pogingen werden gedaan om het gebied af te wateren. Zelfs de Romeinen hebben dat geprobeerd met hun (destijds) allermodernste technieken.

Afbeelding van Kelisi uit Wikimedia, CC BY-SA 3.0

In de 17e eeuw was koning Karel I serieus begonnen met de afwatering van het land, samen met een aantal investeerders, waaronder de graaf van Bedford die de Zeeuwse waterbouwkundige Cornelius Vermuyden als ingenieur in dienst had. Onder zijn leiding ontstond een uitgebreid stelsel van ontwateringskanalen, afvoerleidingen en sluizen. De operatie werd in 1637 voltooid, maar kreeg veel kritiek te verduren van andere bouwkundigen die van mening waren dat het systeem niet goed werkte. Ook was er behoorlijk veel tegenstand van de lokale bevolking die hun mogelijkheden voor het jagen op vis en vogels zag verdwijnen.

Het systeem werkte echter prima en het resultaat was een Nederlands aandoens polderlandschap:

Foto van Duncan Grey uit Wikimedia, CC BY-SA 2.0

Naast het aanleggen van drainage- en irrigatiesystemen, plaatsten de Nederlanders er ook bakstenen muren. Deze muren hadden een heel ander ontwerp dan de Engelsen gewend waren te zien. De typisch Engelse bakstenen muur van die tijd was een kaarsrechte muur van twee bakstenen dik, voor stabiliteit en de eenvoud van het bouwen.
Het Nederlandse ontwerp was daarentegen slechts één steen dik. Om voor de nodige stabiliteit te zorgen, werd de wand niet als een rechte lijn gebouwd, maar als een sinusgolf in bovenaanzicht. Voor een golvende muur werden in totaal minder stenen werden gebruikt; meer stabiliteit met minder stenen. Naast het aanbrengen van wat esthetische flair (on-Nederlands), was het ontwerp zuinig (Nederlands).

Foto van Nat Bocking, uit Wikimedia, CC BY-SA 2.0

De Nederlanders noemden het ontwerp een “slangemuur”. Lokaal werd het “crinkle crankle” genoemd, de Oud-Engelse versie van “zigzag”.

Thomas Jefferson gebruikte “serpentine walls” voor het architectuur ontwerp van de Universiteit van Virginia, die hij in 1819 oprichtte. Een document van zijn eigen hand laat zien hoe hij de besparingen berekende en esthetiek combineerde met bruikbaarheid. Hoewel sommigen beweren dat Jefferson het ontwerp voor de golvende muren heeft uitgevonden, is het duidelijk een adaptatie van de Nederlands/Engelse bouwstijl.

Op Wikimedia zijn nog andere mooie voorbeelden van deze kreukelmuren te vinden, waaronder deze:

Foto van Bob Jones, uit Wikimedia , CC BY-SA 2.0

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.